Alexandria Troas; Türkiye’nin batı kıyısının kuzey ucuna yakın, Bozcaada’nın güneyinde bulunan Antik Yunan kentidir. Bugün, Çanakkale İli’ne bağlı Ezine İlçesi’nin batısındaki Geyikli Bucağı’nın Dalyan Köyü’nün güneyinde yer alır. Kent çizilen planına göre 390 hektarlık bir alanı kaplar ve 8 km uzunluğunda sur duvarları izlenebilmiştir. Aleksandreia Hellen dilinde “İskenderin Yurdu” demektir. Büyük İskender ve kendisinden sonra gelenler aynı ismi taşıyan birçok kent kurmuşlardır. Bu yüzden bu kenti diğerlerinden ayırmak için sonuna Troas eklenmiştir.
Halk arasında Eski İstanbul adıyla da bilinir. Kenti Hellenistik dönemde Büyük İskender’in komutanlarından Antigonos kurduğu için önce Antigoneia adını almıştı. Daha sonra Büyük İskender’in onuruna adı değiştirilerek Aleksandria Troas denildi. Kent halkının çoğunu Miletoslular, bir bölümünü de Neandria’dan göç edenler oluşturuyordu. Yapay limanı yüzünden güçlü ve zengin bir ticaret merkezi durumuna geldi. Roma imparatoru Augustus (İö 27-İS 14) döneminde kent. Romanın bir kolonisi oldu ve Cohnis Aleksandria Atıgusta Troas adını aldı.
Kentteki yapıların büyük bir bölümü Roma Çağına, özellikle de İS 2. yüzyıla aittir. İmparator Augustus ve İmaparator Hadrianus kentin gelişmesi için büyük çaba harcadılar. Kent bayındırlaştırılırken yapıların büyük bir bölümü İS 2. yüzyılın ünlü hatiplerinden Herodes Atticus tarafından kendi parasıyla yaptırıldı. Sezar ve Büyük Constantinus’un Roma İmparatorluğunun başkentini buraya taşımak istedikleri ileri sürülür. Kentin Bizans döneminde de önemini sürdürdüğü anlaşılmaktadır. Havarilerden Aziz Paulus’un da Aleksandria Troas’a uğradığından söz edilir. Antik kentten alınan taşların Çanakkale ve çevresindeki yerleşim yerlerinin hatta İstanbul’daki bazı cami ve kiliselerin yapımında kullanıldığı bilinir. Bu nedenle antik kent yıkıma uğramıştır. Yine de birçok yapı ayaktadır. Surları, tiyatro, hamam, stadion, Dor düzenindeki tapınak ve kentin su yollarına ait kalıntılar, günümüze ulaşan yapılar arasındadır. Kent içinde ayakta kalmış yapılardan biri de “Herodes Atticus Gymnasiumu”dur. Anadolu’nun en büyük gymnasyumlarından biri olması ile önemlidir.
Alexandria Troas Antik Kenti Adres: 17600 Dalyan Köyü/Ezine/Ezine/Çanakkale